مرضيه محمدزاده
936
دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي )
عبد الجواد جودى خراسانى عبد الجواد جودى متخلّص به « جودى » از شاعران و شيفتگان اهل بيت ( ع ) است . تاريخ ولادت او مشخص نيست و همين قدر معلوم است كه در نيمهى دوم قرن دوازدهم هجرى متولد شده است . جودى از مردم عنبران « 1 » است . نوشتهاند كه وى مغازهى قنادى داشته و از اين طريق امرار معاش مىكرده است . وى طبعى بلند و روحى آزاد داشته و هرگز مدح سلاطين را نگفته و با قناعت روزگار مىگذرانيد و بخاطر عشق عميق به اهل بيت ( ع ) موضوع تمام اشعارش مدح و مرثيه آل محمد ( ص ) مىباشد . اشعار وى در اوزان و قالبهاى متعدّد و متنوع سروده شده است و از استحكام و انسجام قوى برخوردار و مزيّن به صنايع لفظى و معنوى مىباشد و آيات و قصص قرآنى ، احاديث و روايات كه به صورتهاى تلميح و اقتباس و ترجمه در اشعار وى به كار رفته است ، گواهى بر دانش قرآنى و حديثى وى مىباشد . قسمت اعظم اشعار جودى پيرامون واقعه كربلا و پيامدهاى آن است كه تحت عنوان « از مدينه تا مدينه » دويست صفحه از ديوان او را شامل مىشود . اشعار وى عارى از تعقيد و پيچيدگى و ساده و سليس و در خور فهم عموم و عوام مىباشد . ديوان وى بارها در ايران و هندوستان به طبع رسيده است . كليات اشعار وى در سال 1372 شمسى در ايران چاپ شده است . جودى در سال 1302 ه . ق . وفات يافت و در مشهد مقدس در صحن نو در اطاقى مجاور با مقبره مرحوم شيخ بهايى به خاك سپرده شد « 2 » . - * - خطبهى حضرت سجّاد « ع » در شام : اى اهل شام مظهر لطف خدا منم * مقصود ز آفرينش ارض و سما منم پوشيده نيست نزد من اسرار كاينات * زيرا كه محرم حرم كبريا منم مسجود كاينات بود خاك كوى من * زينت فزاى كعبه ، صفاى صفا « 3 » منم زمزم « 4 » ز فيض مقدم من يافت آبرو * مهر منير مكّه امير مِنى « 5 » منم بر جمله اوليا منم امروز جانشين * وارث به علم يك به يك انبيا منم آن آدمى كه دميدم اندر تمام عمر * از ابتدا گريسته تا انتها منم بر كشتيى كه نوح در او نوحهگر نشست * اى قوم بدگهر به خدا ناخدا منم آن موسيى كه سينه به سينا ز غم دريد * از داستان واقعهى كربلا منم آن يوسفى كه گشت به زندان غم اسير * بىغمگسار و بىكس و بىآشنا منم
--> ( 1 ) - عنبران : دهى از دهستان مركزى طرقبه در شهرستان مشهد . ( 2 ) - دايرة المعارف تشيع . ( 3 ) - صفا : منظور كوه مقدسى است كه حاجيان در جوار كعبهى معظمه بين آن و مروه سعى مىكنند ( با شتاب راه مىروند و اذكار و اورادى مىخوانند ) . ( 4 ) - زمزم : چاهى است در كنار كعبه كه حاجيان براى تبرّك از آب آن استفاده مىكنند . ( 5 ) - منى : محلى است در خارج مكّه كه حاجيان در آن جا مىمانند و روز عيد قربان ، قربانى مىكنند و رمىّ جمرات مىنمايند .